Röntgen, tomografi, ultrasonografi, MR

Röntgen filmi ve tomografi istenirken dikkatli olunmalı. Guatr ve Tiroid Kanseri Derneği Başkanı Prof. Dr. Cumali Aktolun, X ışınlarının çocuk tiroid bezesini zarar verebildiğini belirterek, "Bu nedenle çocuklara diş, çene, kafa, akciğer ve boyun röntgen filmi ve tomografisi istenirken çok dikkatli olunmalı" dedi.

 Prof. Dr. Aktolun, tiroidin, boğaz ön yüz cildinin hemen altında bulunan "at nalı" şeklinde bir organ olduğunu ve tiroksin (T3, T4) adında bir hormon salgıladığını anlattı.

Tiroid bezesi hastalıklarının sanıldığından çok yaygın olduğunu, ancak Türkiye'de bu hastalığa ilişkin istatistiki bilgi bulunmadığını ifade eden Prof. Dr. Aktolun, batı ülkelerindeki araştırma sonuçlarına göre bu hastalığın her toplumda ortalama yüzde 10-20 civarında olduğunu gösterdiğini kaydetti.

Prof. Dr. Aktolun, "Yani her 10 kişiden 1-2'sinde tiroid hastalığı vardır. Tiroid hastalığı eğer bir tiroid büyümesi ile beraberse o zaman guatrdan bahsedebiliriz. Tiroid bezesi hastalıkları ciddi hastalık sınıfına girer, tedavisi ve takibi çok önemlidir. Aksi halde diğer organ ve dokularımızda ciddi tahribat ve aksamalar çıkar" dedi.

Röntgen ve tomografinin, X ışını kullanarak görüntüleme yapan teknolojiler olduğunu anımsatan Prof. Dr. Aktolun, şöyle devam etti:

"X ışını, çocuk tiroid bezesine zarar verebilmektedir. Radyasyonun tiroid üzerine verdiği zararlar çocuğun yaşına ve uygulanan filmde kullanılan radyasyon miktarına bağlıdır.

Erken yaşta çok tekrarlanan filmlerin tiroid üzerine bir radyasyon yükü getirdiği bilinmektedir. Üstelik, radyasyonun tiroid üzerine etkisi kısa sürede çıkmayabilir, radyasyonla etkilenen tiroid çocuk büyüdükten sonraki yıllarda kendini belli edebilir. En kötü senaryo tiroid kanseri oluşumudur."

"EN YAYGIN KULLANIM DİŞ HEKİMLİĞİ"
Çocuklarda X ışınlı filmlerin en yaygın uygulamasının diş hekimliği hizmetlerinde görüldüğünü belirten Prof. Dr. Aktolun, diş filmlerinin, en sık doğrudan X ışını filmi ve panoramik film şeklinde uygulandığını, her ikisinin de diş hekiminin teşhis ve tedavi takibinde çok önemli araçlar olduğunu anlattı.

Prof. Dr. Aktolun, şunları kaydetti:

"Tanı ve tedavi sürecinde ihtiyaç nedeniyle bazı çocuk diş hastalıklarında (özellikle ortodontik tedavi) her kontrol muayenesinde diş filmi çekilmesi gerekmektedir. Ancak hastaların çocuk olması nedeniyle tiroid bezesinin saçılma ve sekme (scatter) türü gereksiz radyasyondan korunması gerekir. Ülkemizde çocuklara yapılan diş filmi çekimleri sırasında hiçbir 'tiroid koruyucu' tedbir alınmamaktadır.

Batı ülkelerinde çocuklara diş ve baş (kafa) filmleri çekilirken kurşun tiroid koruyucu kullanmaktadır, fakat ülkemizde bu alışkanlık henüz kazanılmış değil."

Çocuklara diş filmi çekilirken boyun-boğaz bölgesine "kurşun tiroid koruyucu kelebek" takılmasını öneren Prof. Dr. Aktolun, çocuklara diş, çene, kafa, akciğer ve boyun röntgen filmi ve tomografisi istenirken çok dikkatli olunmasını istedi.

Prof. Dr. Aktolun, "Çok ciddi klinik ihtiyaç olmadıkça bu bölgelerin x ışını kullanan filmleri istenmemeli, bunun yerine radyasyon yaymayan ultrasonografi ve MR tercih edilmelidir" dedi.