Yemek adabı ve görgü kuralları
Çoğu zaman samimi yemek davetlerinin dışında "özel" diye
tanımlanacak bazı davetler vermeye mecbur kalırız. Evimizde
vereceğimiz bu davetlerde zaman zaman gerek sofra düzeni gerekse
servis esnasında bazı endişelerimiz oluşur. Bu "özel davet"in en
mükemmel olması amacımızdır. Uzun süre verdiğimiz davet hakkında
övgü ile konuşulması hangimizi mutlu etmez ki?...
Davetin hazırlanması, amaca göre davet edilen kişilerin saptanması
ile başlar... Resmiyet derecesine göre davet edilecek kişiler en az
üç hafta öncesinden davetiye veya telefon ile aranarak davet
edilmelidir. Çok resmi davetlerde baskılı davetiye daha uygun
olacaktır. Ancak; "kişi adı" elyazısı ile yazılmalıdır. Bu davet
edilen kişiye verilen değerin bir göstergesidir. Son yıllarda bazı
büyük hediye merkezlerinde bu tarz özel kartlar satılmaktadır.
Sadece boşlukları doldurmanız yeterli olacaktır. Davet eden kişinin
bu nezaketli davranışına karşı cevap verilmesi gerekmektedir.
Davete katılıp katılamayacağınızı bildirmek bir görgü kuralıdır.
Eğer davetiye yollandıysa (L.C.V-lütfen cevap verin'in kısaltılması)
davet eden kişiye davete katılıp katılamayacağınızı telefon açarak
bildirmelisiniz.
ZİYAFET MASASI
Ziyafet masası hazırlamak zevk işidir. Herkes imkanlarına ve gönlüne
göre hazırlar. Ancak; aşağıdaki noktalara da dikkat etmek gerekir.
Öncelikle masa örtüsü titizlikle seçilmelidir.
Masaya pastel rengi keten, beyaz keten, nakışlı keten veya dantel
örtü konmalıdır. Çok renkli alacalı örtü seçimleri ağır davetler
için uygun değildir. Masaya konan örtü 30.cm.'den fazla
sarkmamalıdır. Oturan kişilerin ayaklarına dolanacak şekilde
abartılı bir uzunlukta olmamasına dikkat etmek gerekir. Masa'da
"uyum" çok önemlidir. Yemek takımları, bardaklar, örtü ve diğer
gereçler "uyum" içinde olmalıdır. Uyum sofanın ortasına
yerleştirilecek bir tanzimle daha da çarpıcı bir hale getirilir.
Burada, seçilecek çiçekler bile mümkünse yemek takımlarınızla ve
masa örtüsüyle uyum içinde olmalıdır. Bir renk armonisi yaratmak
özenle hazırladığınız bu daveti daha da hatırda kalıcı yapacaktır.
Vereceğiniz menüye uygun olarak tabakları yerleştirmelisiniz. Şayet;
menü'de çorba yer alıyorsa, o takdirde düz yemek tabaklarının
üzerinde çorba tabakları yer almalıdır. Eğer çorba menüde yer
almıyorsa o takdirde ordövr servisi için düz ve büyük tabaklar
yerleştirilmelidir. Tabakların yerleştirilmesi menü'deki
düzenlemeyle paraleldir.
Sofranızı hazırlarken "peçeteler" özenle katlanmalı ve
yerleştirilmelidir. Değişik şekillerde katlanan peçeteler,
isteğinize göre yine yemek takımlarınıza uygun halka biçimde bir
peçetelik arasına konarakta sofralarda yerini alabilir.
İşte bazı peçete katlamaları;
Kare; Peçete her yönde bir kere katlanır. Sonra "kare" şekline
getirilir.
Üçgen; Peçete önce "kare" şekline getirlir. Sonra, aksi köşeler
birleştirilerek "üçgen" şekli verilir.
Koni; Peçete önce "kare", sonra da "üçgen" şeklinde katlanır.
Dışarıda kalan uç "dik" duracak şekilde olmalıdır.
Çatal-kaşık-bıçak
Kullanış amaçlarına göre, dıştan başlayıp içe doğru gelecek şekilde
yerleştirilir. Tabağın sağına kaşık ve bıçak, soluna ise çatal
konur. Bıçağın ağzı tabağa dönük olmalıdır.
Tabaklar
Servis tabağı, yemek tabağı, salata tabağı ve ekmek tabağı
kullanılmalıdır. Ancak yukarda da bahsedildiği gibi yemek menüsünde
yer alan yiyeceklere göre uygun tabaklar ilave edilebilir.
MASAYA KONAN TAKIMLARIN YERLERİ
Yemek çatalı: Tabağın solunda.
Yemek bıçağı: Tabağın sağında.
Yemek kaşığı: Tabağın sağında, bıçağın dışında.
Balık çatalı: Tabağın solunda, çatalın dışında.
Balık bıçağı: Tabağın sağında, yemek bıçağı dışında.
Meze çatalı: Tabağın solunda, diğer çatalların dışında.
Meze kaşığı: Tabağın ön kısmında.
Çerez ve pasta çatalı: Tabağın ön kısmında, sapı sola doğru.
Çerez ve pasta bıçağı: Tabağın ön kısmında, keskin tarafı tabağa,
sapı sağa doğru. Çatalın yanında.
Su bardağı: Tabağın sol ön kısmında
Şarap bardağı: Su bardağının sağında.
Rakı bardağı: Su bardağının yanında.
Tuz, biberlik: İki servis tabağı arasında
Yağ, sirke: Sofranın ortasına yakın.
Hardal ve diğer soslar: Yağ ile sirkeye yakın.
Yağ tabağı: Servis tabağının sol ilerisinde.
Salata tabağı: Servis tabağının sol ilerisinde.
Meyva tabağı: Ortada.
Ekmek tabağı: Ortada.
Çiçek tanzimleri: Masanın ortasında.
Peçete: Servis tabağının solunda.
YEMEKLERDE UNUTULMAMASI GEREKENLER
Yemek süresince dikkat edilmesi gereken bazı davranışlar vardır;
bunlardan bazıları...
Tabakta yemek bırakmak pek hoş bir davranış değildir. Ekmeğin
ufalanarak yenmesi, yemeğin koklanarak adeta "test" edilmesi, masada
saç taramak, makyaj tazelemek, elleri masanın altında tutmak, masada
şampanya patlatmak, kürdansız ve aleni bir şekilde diş karıştırmak,
sesli bir biçimde burun temizlemek, ev sahibinden önce yemeğe
başlamak ve masada kül tablası konmamışsa ısrarla sigara içmeye
çalışmak, puro vb. herkesce hoşlanılmayacak tütünleri müsaadesiz
içmek ve yemek devam ederken izinsizce sofrayı terk etmek, abartılı
gülmek veya uzun sıkıcı konuşmalar yaparak diğer konukları rahatsız
etmek yapılmaması gereken davranışlardandır.
SERVİS KURALLARI
Servisi evin hanımı yapıyorsa, sağında oturan bayandan başlanır.
Servisi garson yapıyorsa, servise ev sahibinin sağında oturan
bayandan başlar, soldan devam eder, en son ev sahibine servis yapar.
Garsonun elinden hiç bir şey alınmaz. Garsondan bir şey istenecekse
alçak sesle istenir.
Tatlı servisinden önce masa temizlenir.
İçki istenmediği zaman açıkça söylenmelidir. Kadeh el ile veya ters
kapatılmaz.
Servisler yapılırken ısrarcı olunmamalıdır. Ancak; yemeğin
niteliğine göre serviste 2. kez istenip istenmediği kişilere
sorulabilinir.
YEMEKTE GÖRGÜ KURALLARI
Bıçak kullanmak gerekince, çatal sol elle tutulur. Bu durumda bıçak
sağ elle tutulur ve işaret parmağı bıçağın keskin olmayan tarafına
bastırılarak "kesme" işlemi yapılır.
Bıçak kullanıldıktan sonra masaya bırakılmaz. Tabağın üst yarısına,
kendinize doğru yanlamasına ve keskin tarafı içe gelecek şekilde
konur.
Çatal da kullanıldıktan sonra masaya bırakılmaz. Bıçağa paralel
şekilde soluna ve sapı sağda, ağzı yukarı doğru konur.
Çorba kaşığı, çorba tabağının sağına konur.
Kaşık da bıçak gibi kullanılır. Salata ve çerez çatalı, yemek
çatalından daha kısadır. Yemekle birlikte salata da verilecekse,
salata çatalı yemek tabağının soluna, yemek çatalının iç tarafına
konur.
Balık çatalı ise daha kısa ve düzdür. Kaşığın sağına konur.
Tatlı kaşığı, tatlı tabağının içine konur.
Servis çatal ve kaşıkları, servis yapılacak yemeklerin tabaklarına
konur. Kişi rahatça alabilmelidir.
Ancak; konukların önüne 3'den fazla çatal, kaşık ve bıçak koymamaya
dikkat edilmelidir. Gerekirse yemek esnasında bu servisler
kaldırılır ve gerekli olanlar düzenlenir.
Peçeteler resmi olmayan yemeklerde çatalların soluna, resmi
yemeklerde ise servis tabağının içine konur. Ancak; bahsettiğimiz
gibi eğer dekoratif bir peçetelik söz konusuysa tabağın sol tarafına
veya önüne gelecek şekilde yerleştirilebilir.
Peçete, sağ üst köşesinden tutularak açılır. Dizlerin üzerine
yerleştirilir. İşi bittikten sonra yemek tabağının sağına katlanarak
konur. Buruşturarak koymamaya özen gösterilmelidir. Kağıt peçete
kullanılmışsa "top" yapılıp tabağa konmaz. Özel davetlerde her ne
kadar kullanılmıyorsa da kumaş peçeteleri aratmayacak güzellikte
kağıt peçeteler eğer sofraya uyum sağlıyorsa kullanılabilir.
Davet bitiminde ev sahibine teşekkür etmek unutulmamalıdır. Hatta
bir gün sonrasında tekrar telefon edilmeli ve bu nazik davet ve
güzel yemek için bir kez daha iltifat edilmelidir.
